رأى صائب پس از بررسى همهء روايات در اين باره به نظر ما رأى صائب اين است كه مراد از اين نوع كفرى كه در روايات بدان‌ها اشاره شد ، كفر ايمان است ، نه كفر اسلام ؛ پس ، اگر نسبت به امامان معصوم عليهم السلام دشمنى نداشته باشند و آنها را به زشتى ياد نكنند ، محكوم به طهارتند . از آنچه گفته شد معناى رواياتى كه در كتاب كافى با مضمون مشابه و از طرق مختلف نقل شده از جمله روايت زير ، روشن مىشود : قالَ حارث بنُ مُغيرَة : قُلتُ لِأبِي عَبدِاللّهِ : قالَ رسول‌ُاللّه صلى الله عليه و آله : « مَن ماتَ و لا يَعرِفُ إمامَهُ ماتَ ميتَةً جاهِليَّةً » قالَ : « نَعَم » . قُلتُ : جاهِلِيَّةً جَهْلاء أو جاهِلِيَّةً لا يَعرِفُ إمامهُ ؟ قالَ : جاهِليَّةَ كُفرٍ وَ نِفاقٍ وَ ضِلالٍ « 1 » ؛ حارث بن مغيره مىگويد : به امام صادق عرض كردم : [ حديثى است كه ] رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : كسى كه امامش را نشناسد و بميرد ، به مرگ جاهليّت از دنيا رفته است . امام فرمود : آرى ( صحيح است ) . پرسيدم : يعنى جاهليّت محض - كه اصلًا خبر از دين ندارد ، مانند جاهليّت قبل از اسلام - ؟ يا جاهليّتى كه به معناى عدم شناخت امام است ؟ امام فرمود : مراد جاهليّت كفر و نفاق و گمراهى است . اسلام مصلحتى روايت‌هاى بسيارى در كتاب شريف اصول كافى و جوامع روايى ديگرِ اماميّه وجود دارد كه اسلام را برابر با اظهار شهادتين مىدانند . در روايت سماعه از امام صادق عليه السلام آمده است :

--> ( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 377